We współczesnym zglobalizowanym świecie uniwersalność nie sprzyja efektywnej komunikacji, która jest niezbędna do rozwoju biznesu na nowym rynku. Aby dotrzeć do różnej docelowych odbiorców, należy zwrócić uwagę na różnorodność kultur, języków, statusów, wymagań, potrzeb, zainteresowań oraz cech szczególnych percepcji odbiorców. Dlatego adaptacja tekstu odgrywa kluczową rolę w trakcie tworzenia dowolnych treści, wyraźnie pokazując różnicę między komunikatem, który ma wpływ, a takim, który szybko zaginie w oceanie dostępnych dziś informacji. Taka elastyczność pomoże na zdobycie szerszej publiczności oraz szacunku i zaufania wśród klientów i partnerów, oraz pomoże zwiększyć sukces marki.
Aby odnieść sukces w tej kwestii, trzeba wiedzieć, czym jest grupa docelowa odbiorców tekstu, jak można lepiej na nią wpłynąć, w jaki sposób adaptacja może pomóc oraz jak określić docelowych odbiorców tekstu. Sprawdźmy najważniejsze odpowiedzi na te i inne pytania.
Dlaczego należy dostosowywać się do odbiorców?
Tworzenie treści dla różnych grup docelowych przypomina rozmowę w różnych językach z przedstawicielami różnych narodowości, lub dobieranie różnych słów, zwrotów i znaczeń podczas rozmowy z dzieckiem i szefem lub sąsiadem na działce. Taka taktyka sprzyja lepszym relacjom, sprawiając, że druga osoba czuje się zrozumiana, doceniona i szanowana, budując tym samym zaufanie.
W czasach rozwoju stosunków międzynarodowych efektywna komunikacja z partnerami, inwestorami, urzędnikami, zleceniodawcami, dostawcami oraz obecnymi i potencjalnymi klientami jest ważniejsza niż kiedykolwiek. Dlatego we współczesnym świecie nie da się pominąć tłumaczenia, lokalizacji oraz adaptacji treści językowych i niejęzykowych, by móc zdobyć większą grupę odbiorców, zbudować relacje, stworzyć efektywną komunikację oraz wpłynąć na sukces i rozwój.
Adaptacja treści pozwoli Ci na:
- Poprawienie jasności i trafności przekazu. Adaptacja tekstu pod kątem poziomu świadomości grupy docelowej pomaga w przekazaniu niezbędnej informacji oraz w uniknięciu zbędnych trudności i nieporozumień. Podczas gdy teksty dla naukowców lub urzędników wymagają stosowania skomplikowanych szczegółów technicznych, co również podkreśla oficjalny i ekspercki charakter przekazu, szersza publiczność łatwiej przyjmie tę samą informację w wersji uproszczonej z odpowiednio sformułowanymi wyjaśnieniami, definicjami oraz przykładami.
- Zharmonizowanie komunikacji z docelowymi odbiorcami. Adaptacja treści pod kątem potencjalnego czytelnika/słuchacza/obserwatora lub sytuacji tworzy wrażenie połączenia oraz wzajemnego zrozumienia. Odbiorca czuje, że jesteś z nim „po tej samej stronie”, ponieważ Twoja wiadomość jest skierowana bezpośrednio do niego. A więc docelowi odbiorcy tekstu zaczynają ufać autorowi oraz jego treści, wzmacniając tym samym pozycję firmy zarówno w stosunkach biznesowych, jak i wśród konsumentów produktu.
- Zwiększenie zasięgu i zaangażowania publiczności. W marketingu lokalizacja treści pod względem potrzeb oraz zainteresowań każdego rynku zapewni Ci większy zasięg i zwiększenie bazy klientów. Zwiększa to również lojalność wobec marki i satysfakcję klienta, co skutecznie angażuje ich w interakcję z firmą, dając jej przewagę konkurencyjną na rynku światowym.
- Zwiększenie wyników w wyszukiwarkach. Ranking stron internetowych zależy również od trafności informacji, doświadczenia klienta oraz lokalnego kontekstu. Odpowiednia lokalizacja i adaptacja treści są bardziej atrakcyjne dla odbiorców docelowych, zwiększając rankingi oraz widoczność firmy w wyszukiwarkach, zwiększa ruch na stronie internetowej, konwersję, sprzedaż i dochód.
Jakie czynniki wpływają na adaptację tekstów?
Aby adaptacja tekstu zakończyła się sukcesem, trzeba wziąć pod uwagę następujące czynniki:
- Docelowi odbiorcy tekstu. Tekst musi odpowiadać potrzebom grupy docelowej, uwzględniając wiek, płeć, poziom wykształcenia, status społeczny i ekonomiczny, działalność zawodową, zainteresowania, upodobania, uwarunkowania kulturowe, specyfikę percepcji informacji itp.
- Wrażliwość kulturowa. Tekst musi być zgodny ze specyfiką i normami językowymi, kulturowymi, społecznymi i sytuacyjnymi, a także kontekstem historycznym na danym obszarze geograficznym z uwzględnieniem tradycji, obyczajów, wartości i norm moralnych i etycznych.
- Cel tekstu. Ważne jest, aby zwracać uwagę na cel przekazu w tekście. Jaką ma wywołać on reakcję u czytelnika? Jaki jest pożądany rezultat?
- Komponent emocjonalny. Tekst musi wywołać odpowiednie emocje u odbiorcy, by móc spełnić swoje przeznaczenie by osiągnąć zakładane cele.
Czym jest adaptacja tłumaczenia?
Adaptacja jest uznawana za szczególnie elastyczną formę tłumaczenia, ponieważ zakłada zmiany w tekście źródłowym tak, by pasował do kultury, stylu, gramatyki, semantyki i składni języka docelowego. Jednym z elementów tego procesu jest również lokalizacja, czyli dostosowanie treści do wymagań kulturowych, językowych i technicznych rynku docelowego lub regionu.
Adaptacja i lokalizacja tekstów: co je różni?
Lokalizacja to proces, który wymaga dopasowania kulturowego i może obejmować zmianę elementów technicznych, takich jak symbole, oznaczenia, kolory lub nazwy. Zapewnia ona zgodność z lokalnymi zwyczajami, tradycjami, wiarą, upodobaniami i wartościami oraz normami i wymaganiami prawnymi.
Pragmatyczna adaptacja tłumaczenia (korekta treści) to dość szerokie pojęcie, które przewiduje wprowadzanie zmian zgodnie z pewnym kontekstem lub przeznaczeniem. Nie jest to orientacja pod konkretną miejscowość, lecz pod odbiorcę lub format.
Jak dostosować tłumaczenie do różnych odbiorców: kluczowe wskazówki
Adaptacja składa się z kilku ważnych kroków:
1. Wyznaczenie celu
Trzeba mieć jasne wyobrażenie o celu tłumaczenia. Warto określić intencję oryginalnego tekstu i jego cel. Kto będzie to czytać? Jaką ma wywołać reakcję? Do czego ma zachęcać? Jakie są oczekiwane rezultaty płynące z przesłania? Znajomość celu pomoże Ci określić właściwy styl, ton i poziom terminologii, a także wybrać najbardziej odpowiednie słowa, zwroty i sformułowania.
2. Badania
Właściwe tłumacze wymaga dokładnego oraz wyczerpującego zaznajomienia się z treścią tekstu. Obejmuje to badania:
- Tematyki tekstu w kontekście kulturowym, socjalnym i historycznym
- Konkretnej terminologii w języku docelowym
- Potrzeb i upodobań grupy docelowej (w zależności od celu tekstu warto sprawdzić wiek, status, poziom przygotowania oraz znajomości, zainteresowania publiczności itp.)
- Specyfiką kulturową oraz językową w regionie docelowym
3. Lokalizacja
Międzykulturowa adaptacja tłumaczenia wymaga lokalizacji celem stworzenia tekstu odpowiadającego kulturze ludności lokalnej, normom społecznym i językowym, wymaganiom dla odpowiedniego zrozumienia treści przez grupę docelową. Ważne jest, aby wziąć pod uwagę:
- Specyfikę ortografii, gramatyki oraz interpunkcji
- Idiomy, metafory, związki frazeologiczne, aluzje itd.
- Odniesienia kulturowe oraz symbolikę
- Oznaczenia, format daty i godziny, cyfr, jednostek miary, waluty itd.
- Kolory, obrazki oraz inne elementy wizualne
4. Uwzględnienie tonu i stylu
Tłumaczenie powinno przekazać styl oraz ton oryginału, by brzmiał on w odpowiedni sposób w języku docelowym. Ważne czynniki to:
- Poziom formalności treści
- Stopień grzeczności
- Stosowność humoru
- Wykorzystanie odpowiedniego słownictwa
Należy wziąć pod uwagę te cechy szczególne w obu językach, by móc odpowiednio przekazać intencje oraz emocje oryginalnego tekstu zgodnie z oczekiwaniami i preferencjami odbiorców docelowych.
5. Weryfikacja
Edycja i korekta gotowych treści to niezbędny krok dla każdej działalności. Odpowiednia weryfikacja tłumaczenia pozwala na szybką poprawę ewentualnych błędów, przegapień, niedokładności lub niezgodności, które mogą wpłynąć na niepoprawne zrozumienie treści. Pomoże to również w sprawdzeniu, czy tekst jest zgodny ze wszystkimi wymaganiami kulturowymi i konkretnymi potrzebami grupy docelowej.
Przykłady udanej adaptacji tłumaczeń
Prawdopodobnie pierwszym przykładem udanej adaptacji tłumaczeń jest zjawisko, które wystąpiło we Francji w XVII-XVIII wieku, które francuski językoznawca Gilles Ménage nazwał belles infidèles („niewierne piękności”). Jest to sposób tłumaczenia klasycznych dzieł, które zostały uznane za przestarzałe, dostosowując ich treść do ówczesnego „dobrego francuskiego smaku”. W trakcie adaptacji tekstu pomijano słowa, które potencjalnie mogły szokować francuskiego czytelnika, takie jak: orgia, pijaństwo lub sodomia.
Coca-Cola to współczesny mistrz lokalizacji. Najlepszym przykładem była ich kampania reklamowa „Share a Coke” w Chinach oraz Indiach. W tym czasie na puszkach i butelkach obok frazy „Podziel się colą z…” nadrukowywano imiona. Tę wizję musieli przemyśleć pod kątem rynków, na których według badań koncepcja związków ma większe „branie” niż imiona, zgodnie ze sposobem, w jaki się ludzie do siebie zwracają. Dlatego w tych krajach zastosowano zwroty takie jak „dziadek”, „babcia”, „mama”, „tata”, „kolega z klasy” lub „przyjaciel”.
A najlepszym przykładem udanej lokalizacji w Ukrainie jest bez wątpienia ukraiński dubbing, który stał się przemysłem światowej klasy, znacznie poprawiając dystrybucję filmów i niestrudzenie wzmacniając pozycję ukraińskiego języka i kultury w tych burzliwych czasach. Najlepsze tradycje lokalizacji tłumaczeń filmów zaczynają się w latach 90., gdy w lokalnej telewizji pojawiła się seria „Alf”, która stała się uwielbianą przez wszystkich, w szczególności dzięki wspaniałej ścieżce dźwiękowej tłumaczonej przez Oleksę Nehrebeckiego.
